3.1. Gebeurtenissen in het afgelopen jaar
Zorg voor de Regio
Na alle voorbereidingen en de start van de implementatie in 2019, werd in 2020 de implementatie van Zorg voor de Regio voortgezet. Op 6 januari opende de Basisspoedpost op ziekenhuislocatie Refaja en werd deze locatie een weekziekenhuis. Huisartsen en ambulances kunnen patiënten voor niet levensbedreigende acute zorgvragen zoals sportblessures, botbreuken of snijwonden verwijzen naar de Basisspoedpost. Zij overleggen daarvoor eerst telefonisch met de SEH-arts. Als de situatie toch ernstiger is, worden zij direct doorverwezen naar de SEH. Als weekziekenhuis richt Refaja zich op laag complexe, electieve zorg.
Ook startte op dezelfde datum de Cardiac Triage Unit (CTU), dit was een nieuw concept. Patiënten met (mogelijke) hartklachten die niet van direct ernstige of levensbedreigende aard zijn, maar wel direct beoordeeld of behandeld moeten worden, kunnen daar terecht. Op de CTU worden patiënten beoordeeld met symptomen als pijn op de borst en/of benauwdheidsklachten of patiënten die last van hartritmestoornissen hebben.
Ziekenhuislocatie Bethesda volgde, door de Covid-19 pandemie een week eerder dan gepland, op 27 maart 2020 met de Basisspoedpost, Weekziekenhuis en CTU.
Ook op ziekenhuislocatie Scheper wijzigde de organisatie: de SEH is uitgebreid en verbouwd om de extra patiënten op te kunnen vangen, de IC is uitgebreid en de verpleegafdelingen heringedeeld.
Ook werd gestart met een Acute Opname Afdeling (AOA) voor de acute instroom van patiënten. De processen op de AOA zijn volledig ingericht op spoedopnames en de beschikbaarheid van bedden daarvoor. Als bij een bezoek aan de Spoedeisende hulp of de polikliniek blijkt dat een patiënt meteen wordt opgenomen, dan kunnen zij terecht op de AOA. Op de AOA staat een team van artsen en verpleegkundigen klaar. Zodra de diagnose gesteld is, stelt de arts een behandelplan op en wordt gestart met de behandeling. Patiënten verblijven maximaal 48 uur op de afdeling. Daarna gaan ze naar huis of worden overgeplaatst naar een (gespecialiseerde) verpleegafdeling voor verdere zorg en behandeling.
Zorg voor de Regio betekende voor Treant ook een personele reorganisatie, met grote impact op de organisatie, omdat een daling van het aantal (acute) patiënten werd ingeschat. De onzekerheid t.a.v. het mogelijke verloop aan patiënten was echter zodanig groot, dat de organisatie een bandbreedte moest hanteren. Er is voor gezorgd dat er een zekere flexibele formatie werd gevormd waardoor de personele formatie zo goed mogelijk de daadwerkelijke ontwikkeling van de patiënten aantallen zou kunnen volgen. Dit betrof het personeel in de directe zorgverlening, voor wat betreft medewerkers in de ondersteunende diensten is een strikte efficiencyoperatie doorgevoerd.
Covid-19 Pandemie
Ook bij Treant stond 2020 in het teken van de wereldwijde Covid-19-pandemie. Dit had grote impact op de zorgverlening en bedrijfsvoering.
Het begon in maart eerst allemaal nog met een aantal gebruikelijke maatregelen, zoals verscherpte aandacht voor handhygiëne. Maar al snel werd de crisisorganisatie opgestart en moesten ingrijpender maatregelen worden getroffen. Tijdens de eerste golf was de prevalentie van het virus in onze regio nog laag. We vingen in die periode veel patiënten uit de zwaarder getroffen regio's op.
Maatregelen die we hebben getroffen zijn bijvoorbeeld het neerzetten van tenten voor de hoofdingangen van onze panden voor toegangsscreening, het inrichten van cohorten om besmette of van besmetting verdachte patiënten te kunnen isoleren, extra inzet van personeel, testen van personeel en patiënten. De openingstijden van de Basisspoedposten en de weekziekenhuizen werden (tijdelijk) aangepast zodat personeel kon bijspringen in de Covid-19-zorg. Personeelsleden die niet bij de directe zorg betrokken zijn, werkten zoveel mogelijk thuis.
We volgden daarbij ook de landelijke maatregelen, wat betekende dat ook bij Treant reguliere zorg moest worden afgeschaald t.b.v. Covid-19-zorg, operaties en poliklinische afspraken moesten worden afgezegd en dat wij een tijdelijk bezoekverbod invoerden. Ook richtten we een 'anderhalve meter' ziekenhuis in. Een hele puzzel voor onze facilitaire dienst: hoeveel mensen kunnen in een ruimte aanwezig zijn, welke looproutes moeten we hanteren, waar zetten we schermen neer?
Op ziekenhuislocatie Scheper werd een Covid-afdeling ingericht en ook op woonzorgcentrum De Horst richtten we een Covid-afdeling in met plek voor 44 patiënten. De afdeling in De Horst fungeerde als opvang in de regio. De Covid-afdeling in De Horst zorgde (en zorgt nog steeds) bovendien regelmatig voor extra lucht in het ziekenhuis, waardoor de behandelcapaciteit voor spoedpatiënten op de SEH gegarandeerd bleef, er voor de nachtelijke opnames van Covid-patiënten ook opnamecapaciteit was in het ziekenhuis en de Covid-capaciteit in het ziekenhuis beschikbaar bleef voor de ziekste patiënten.
Om toch poliklinische afspraken door te laten gaan, wordt meer gebruik gemaakt van de mogelijkheid van telefonische consulten. Ook worden andere digitale technieken ingezet om contact te houden met de patiënt:
- eConsult. De medisch specialist en patiënt kunnen via het portaal MijnTreant digitaal berichten uitwisselen, bijvoorbeeld om vragen te stellen en te beantwoorden.
- Beeldbellen tussen medisch specialist en patiënt (facetalk)
- Collegiaal consult: huisarts kan via VIPLive gebruikmaken van de mogelijkheid van een collegiaal consult met een medisch specialist.
Ontwikkelingen Treant
Naast de hierboven genoemde punten zijn er Treant-breed ook nog andere ontwikkelingen geweest. Hieronder een aantal voorbeelden:
- Integratie telefonie: alle locaties (care én cure) zijn overgegaan naar een nieuwe telefonieomgeving. Daarbij zijn we van vier telefonieplatforms over gegaan naar één platvorm. Daarmee worden kosten bespaard, maar vooral ook de bereikbaarheid verbeterd en wordt het vast-mobiel bellen gemakkelijker.
- Start van Treant Control Center (TCC): bij TCC worden alle capaciteiten binnen de organisatie centraal inzichtelijk gemaakt en gecoördineerd; zowel op het gebied van mensen als op het gebied van middelen en materialen. Het Center startte om hier tijdens de Covid pandemie grip en inzicht op te krijgen, maar is nu onderdeel geworden van de reguliere bedrijfsstructuur.
- Inrichten realtime dashboards: om snel inzicht te hebben in relevante informatie ter bestrijding van de Covid-19-pandemie heeft Business Intelligence daarvoor binnen drie dagen een dashboard ontwikkeld dat realtime inzicht biedt. In eerste instantie werd dit met name gebruikt in het TCC, maar inmiddels is het aantal dashboards uitgebreid en onderdeel geworden van onze dagelijkse bedrijfsvoering.
Ontwikkelingen Cure
Naast de hierboven genoemde punten zijn in het ziekenhuis ook nog andere ontwikkelingen geweest. Hieronder een aantal voorbeelden:
- VIPP 5 project is gestart om de goede en tijdige informatie-uitwisseling met de patiënt en tussen instellingen onderling te verbeteren. VIPP is een landelijk programma van NFU, NVZ en ZKN. Treant gaat alle drie modules uitvoeren.
- Toekenning opleidingsbevoegdheid medische vervolgopleiding Cardiologie: met deze toekenning kunnen artsen een deel van hun opleiding tot cardioloog bij Treant volgen. Rutger Anthonio: ‘We steken veel energie in de opleiding, coaching en begeleiding van arts-assistenten en co-assistenten. Wij zien het belang van opleiden vanuit ons vakgebied, maar ook zeker het belang voor Treant. Opleiden en wetenschappelijk onderzoek horen bij een ziekenhuis van dit formaat.’
- Goede en veilige zorg: ook patiënten en familie kunnen zelf actief een bijdrage leveren aan veilige zorg. We hebben, in samenspraak met onder andere cliëntenraad, een nieuwe flyer ontwikkeld 'Goede en veilige zorg. Durf te vragen!'
- Hartpoli specifiek voor vrouwen: vanaf 1 december is er op ziekenhuislocaties Bethesda en Refaja een hartpoli specifiek voor vrouwen. Hartproblemen zijn bij vrouwen moeilijker te herkennen dan bij mannen. Daardoor hebben vrouwen vaak niet door dat hun klachten te maken hebben met het hart. Op deze poli kunnen vrouwen met hartklachten terecht voor specifieke onderzoeken, een behandelplan of juist het uitsluiten van de mogelijkheid dat de klachten veroorzaakt worden door het hart.
- Laboratorium Refaja weer in eigen beheer. Tot juli was het klinisch chemisch laboratorium in Refaja uitbesteed aan Certe, vanaf juli wordt dit weer in eigen beheer gedaan. Het laboratorium is daarvoor heringericht als een POCT-plus lab (point of care testing).
- Pathologen van de Treant Zorggroep beoordelen niet langer de weefsels en cellen onder de microscoop maar op een beeldscherm. Processen in het laboratorium zijn aangepast om deze digitale werkwijze te implementeren en efficiënt te benutten. De pathologen wonnen daarmee de ‘100% digitaal award’ van Philips.
Digitaal uitwissen radiologiebeelden. Binnen onze regio wisselde Treant al digitaal radiologiebeelden uit met de samenwerkende ziekenhuizen, maar vanaf december verloopt ook het versturen en ontvangen van beelden aan en van zorginstellingen buiten onze regio digitaal, in plaats van via DVD’s. We gebruiken daarvoor het landelijke Twiin-portaal.
Ontwikkelingen Care
Ook in de Care zien we naast bovengenoemde punten ook nog andere ontwikkelingen. Hieronder een aantal voorbeelden:
- Nieuwe hoofdenstructuur: Om bewoners en cliënten passende zorg te kunnen blijven bieden, focust Treant Care zich op de pijlers wonen | behandeling en begeleiding en werken we zelf organiserend. Deze pijlers en nieuwe manier van werken vragen om een nieuwe inrichting van de organisatie, hiervoor is een herinrichtingsplan gemaakt. In 2020 werd in lijn met dit plan de hoofdenstructuur ingericht. Er is een functieprofiel gemaakt voor de locatiehoofden en er volgde een benoemingsproces. De locatiehoofden startten per 1 juli in hun functie en soms ook op een nieuwe locatie.
- Zelfroosteren: in 2020 startten ook de locaties De Schoel, De Korenhof, Holdert, De Paasbergen, Zuidermarke, De Schutse en Selkersgoorn met zelfroosteren. Planners kregen een training Workforce Management, om hen handvatten en een onderlegger mee te geven in het planproces.
- Bilderdijk. In januari 2020 vierde Bilderdijk het vijfjarig bestaan, dat werd gevierd met diverse activiteiten. Ter ere van het jubileum maakte de schildersclub van Bilderdijk negen unieke ansichtkaarten van hun eigen gemaakte schilderwerken.
- Introductie slimme app om nog veiliger medicijnen toe te dienen. Treant verkleint de kans op vergissingen bij het toedienen van medicijnen aan ouderen door het gebruik van een slimme applicatie. De app registreert het uitzetten, controleren en toedienen van medicijnen, zodat de kans op fouten minimaal is.
Speech-Music Therapy voor afasie/apraxie. Iemand die niet of moeilijk uit zijn of haar woorden kan komen weer een stem geven. Dat is het doel van de nieuwe behandeling Speech-Music Therapy (SMTA) van Treant Zorggroep. SMTA is een combinatiebehandeling van logopedie en muziektherapie. De behandeling helpt mensen de vloeiendheid in het spreken zoveel mogelijk terug te krijgen of weer op gang te brengen. Sinds 2020 kunnen mensen met afasie en/of apraxie bij Treant terecht voor deze speciale behandeling.
Zorgbemiddeling. De zorgbemiddelaars waren gepositioneerd onder een regiomanager en ontvingen functioneel leiding van een hoofd. Na het vervallen van de functie van regiomanager en de herinrichting van de hoofdenstructuur, werden ook de zorgbemiddelaars opnieuw gepositioneerd. De zorgbemiddelaars zijn nu gepositioneerd onder een locatiehoofd en werken samen met de medewerkers zorgregistratie over meerdere locaties volgens een geharmoniseerd proces.
Ontwikkelingen MSCT
Hieronder een aantal voorbeelden van ontwikkelingen binnen het MSCT:
- GFMS. Met ingang van 2020 maken alle vakgroepen gebruik van de methode Groeps Functioneren Medisch Specialisten (GFMS), dat gericht is op de ontwikkeling en kwaliteitsverbetering binnen de vakgroepen. De GFMS wordt ondersteund door feedback van directe collega's, patiënten en/of samenwerkingspartners. In 2020 zijn bij de vakgroepen Chirurgie en Klinische Chemie de GFMS trajecten Treant-breed uitgevoerd. De geplande GFMS trajecten van 11 andere vakgroepen zijn wegens Covid 19 uitbraak doorgeschoven naar 2021.
- Visitaties. In 2020 zijn de vakgroepen Nucleaire geneeskunde, SEH en Pathologie gevisiteerd. Bij een visitatie worden vakgroepen vakinhoudelijk getoetst door de wetenschappelijke beroepsvereniging. Vanaf 2020 vinden deze locatieoverstijgend plaats. De visitatierapporten worden ter beschikking gesteld aan de raad van bestuur en het bestuur MSCT. De uit de visitaties voortgekomen verbeterpunten zijn belegd bij de vakgroepen en het verantwoordelijk duale management en worden gemonitord door de kwaliteitsfunctionaris.
- Positionering kwaliteit. Het kwaliteitsbureau MSCT is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle kwaliteitsactiviteiten van het MSCT. In 2020 is de groep “aandachtfunctionarissen kwaliteit” in positie gebracht, die fungeren als linking pin tussen het kwaliteitsbureau MSCT en de vakgroepen. Kwaliteitsonderwerpen komen hiermee nadrukkelijker op de agenda. Daarnaast spelen aandachtsfunctionarissen kwaliteit ook een actieve rol in het uitvoeren van audits, het deelnemen aan VIM-teams, commissies en calamiteiten-/dossieronderzoek. In 2020 hebben twaalf (maandelijkse) bijeenkomsten van de aandachtsfunctionarissen plaatsgevonden.
- Dashboard MSCT. Vanaf december 2019 is het kwaliteitsdashboard MSCT in gebruik. Hierin worden cijfermatige- en trendgegevens regelmatig geüpdatet en besproken binnen het MSCT bestuur, met medisch managers en de vakgroepen. De vakgroep kan gericht aan de slag met verbeteringen volgens de PDCA-cyclus. Onderdelen zijn bijvoorbeeld incidentmeldingen en doorlooptijd, aanbevelingscijfer patiënten en de stand van zaken in het Leerplein, waarbij met behulp van de aandachtsfunctionarissen een grote verbeterslag in de compliance en scores is gemaakt.
- Het ‘Peer Support’ programma. In 2020 zijn twee nieuwe peersupporters getraind, waarmee er in totaal tien opgeleide stafleden zijn. Het doel van peersupport is om als collega een “peer” laagdrempelig op te vangen, bij te staan en support te bieden na traumatische ervaringen.
- TIM. In 2020 is het Transmuraal Incident Melden in de zorgketen verder uitgerold. Medisch specialisten kunnen incidenten met een relatie tot ketenzorg melden via een mobiele applicatie. De uitkomst wordt na behandeling van de melding teruggekoppeld aan de melder.
3.2. Governancecode Zorg
Treant Zorggroep onderschrijft het belang van good governance en hanteert de Governancecode Zorg 2017 hierbij als leidraad. Treant Zorggroep gaat daarbij uit van het 'pas toe of leg uit beginsel'. Dit betekent dat de bepalingen uit deze code worden toegepast of - waar dit niet gebeurt - in de jaarlijkse verantwoording gemotiveerd wordt uitgelegd waarom is afgeweken. De Governancecode is vertaald naar de statuten, reglementen en andere relevante regelingen binnen Treant Zorggroep. Treant Zorggroep handelt conform deze Governancecode.
3.3. Gedragscode, integriteitsbeleid en klachtenregelingen
Treant heeft een gedragscode voor medewerkers. Hierin zijn onze kernwaarden leidend en staan er vier gedragsafspraken centraal. Daar heeft iedereen die bij Treant werkt zich aan te houden, ze zijn dus niet vrijblijvend. In het ziekenhuis is de gedragscode voor patiënten en bezoekers vastgesteld, die aansluit bij de gedragscode voor medewerkers. De gedragscodes zijn intern te vinden in iProva en op de website van Treant.
In de gedragscode en gedragsregels zijn ook elementen van integer handelen opgenomen en er zijn aanvullende maatregelen getroffen op het gebied van integriteitsbeleid. Zo is er een protocol voor het gebruik van e-mail, internet en social media, een klokkenluidersregeling en een klachtenregeling voor individuele medewerkers. Ook zijn vertrouwenspersonen aangesteld. In het verslagjaar 2020 is één melding gemaakt via de klokkenluidersregeling. Deze melding is conform regeling opgepakt en begin 2021 naar tevredenheid afgehandeld.
De behandeling van klachten van patiënten is vastgelegd in de ‘Algemene klachtenregeling’ die te vinden is op de website van Treant. Treant heeft een onafhankelijke en onpartijdige klachtenfunctionaris.
3.4 Risicomanagement
Als zorgorganisatie hebben we te maken met verschillende risico’s in onze bedrijfsvoering. We maken op verschillende organisatieniveaus risico inventarisaties, onder andere in de vorm van Prospectieve risico inventarisaties (PRI’s) en nemen maatregelen om de risico’s af te dekken en te beheersen. Risicomanagement komt aan de orde in de periodieke werkoverleggen tussen raad van bestuur en management en medisch specialisten en tussen management en hoofden, raad van bestuur rapporteert ook over de risico’s aan de raad van toezicht. In 2020 zijn de volgende risico’s relevant.
- Personeel: beschikbare kwalificaties en voldoende formatie.
Omdat adherentieverlies werd verwacht door verschuiving van zorg als gevolg van de implementatie van Zorg voor de regio, is begin 2020 een reorganisatie bij het ziekenhuispersoneel en personeel in de ondersteunende diensten uitgevoerd. De onzekerheid t.a.v. het mogelijke verloop aan patiënten was zodanig groot, dat de organisatie een bandbreedte moest hanteren. Er is voor gezorgd dat er een zekere flexibele formatie werd gevormd waardoor de personele formatie zo goed mogelijk de daadwerkelijke ontwikkeling van de patiënten aantallen zou kunnen volgen. Dit betrof het personeel in de directe zorgverlening, voor wat betreft medewerkers in de ondersteunende diensten is een strikte efficiencyoperatie doorgevoerd. Daarnaast zijn maatregelen genomen in het managen van verzuim, de werving en personeelsplanning.
- Zorgvraag groter dan gemodelleerd.
Begin 2020 bleek al snel dat het adherentieverlies van Treant als gevolg van Zorg voor de regio veel minder was dan gemodelleerd. Om toch te kunnen beschikken over voldoende personeel werd bij de reorganisatie een bandbreedte gehanteerd (zie voorgaand punt). Daarnaast hebben we maatregelen genomen om de productie ontwikkeling goed te monitoren, onder andere door dashboards in te richten. En zijn we, indien nodig, hierover tijdig het gesprek aangegaan met de zorgverzekeraars.
- Zorg op de juiste plaats
Het aanbieden van de juiste zorg op de juiste plaats vraagt veel flexibiliteit. We realiseren dit door de introductie van het mechaniek ‘trap op – trap af’, waarbij een hogere formatie is toegestaan bij een hogere productie, maar waarbij bij een lagere productie de formatie ook omlaag meebeweegt. Goed capaciteitsmanagement draagt daar aan bij, we zijn daarvoor in 2020 gestart met de afdeling Capaciteit en Zorglogistiek. En ook sturen we hierop door bijvoorbeeld het stimuleren van digitale consulten.
- Coronapandemie
De coronapandemie had grote impact op 2020. Begin maart 2020 nam de regering een aantal ingrijpende maatregelen, waaronder het nagenoeg stilleggen van het openbare leven in Nederland. Als zorginstelling stonden we voor de taak om samen met ketenpartners in ROAZ verband een grote groep coronapatiënten de noodzakelijke acute en intensieve zorg te verlenen. Treant moest reguliere zorg afschalen, IC capaciteit uitbreiden, speciale corona- afdelingen inrichten, strengere eisen stellen aan persoonlijke veiligheid en hygiëne en een stringenter bezoekersbeleid voeren. Ook kregen we te maken met hoge werkdruk en verzuim, thuiswerk en een grotere inzet van digitale middelen.
De uitgestelde zorg zal ingehaald moeten worden, hiervoor hebben we een plan uitgewerkt. Tevens is financiële afdichting noodzakelijk via voorzetting van de Continuïteits Bijdrage (CB) regeling. Dit ligt op de landelijke gesprekstafels.
- Macro kader beperkt
In het hoofdlijnen akkoord medisch specialistische zorg zijn landelijk afspraken gemaakt over de beperking van het macro volumekader. Dit kader mag niet groeien. Echter, dure geneesmiddelen leggen daar een steeds grotere claim op. Om met reguliere productie in de pas te kunnen lopen is inzicht in volume(ontwikkeling) noodzakelijk. Hierop zet Treant in 2021 nog meer in.
- Investeringen groter dan kader
Bij investeringen bestaat het risico dat de aanvragen het kader te boven gaan en onvoldoende bijdragen aan de financieringsratio’s. De maatregelen die we daarvoor nemen zijn heldere, taakstellende afspraken met het management over de kaders, continue aandacht voor ratio’s door opname in de rapportages, uitwerking en vaststelling van LTHP cure en care en het bespreken van de voortgang en uitputting in de vastgoedraad.
- Informatiebeveiliging
De zorg- en ondersteunende processen vereisen het goed functioneren van de informatievoorziening. Uitval, verminking of onbevoegde kennisname van gegevens kunnen grote gevolgen hebben. Het is van essentieel belang voor de veiligheid van de cliënt dat informatie tijdig, correct en volledig op de juiste plek komt en deze informatie is belangrijk bij het vervullen van taken en het behalen van doelstellingen. Dit vergt een goede beveiliging van gegevens waarbij beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid centrale begrippen zijn. Om te voldoen aan de toenemende vereisten op het terrein van informatiebeveiliging is een extra adviseur aangenomen, die tevens de rol van Functionaris Gegevensbescherming vervult.
3.5 Maatschappelijk ondernemen
Treant zorggroep is onderdeel van de samenleving en heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Deze verantwoordelijkheid nemen we tijdens de coronapandemie, zoals elders in dit verslag is te lezen.
Maar ook duurzaamheid en de effecten op mens en milieu zijn onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Treant is lid van de Vereniging Milieu Platform Zorgsector (MPZ), die streeft naar een duurzame bedrijfsvoering in het belang van de zorginstellingen, medewerkers, cliënten en omliggende omgeving. De MPZ werkt aan kennisontwikkeling op het gebied van milieuzorg, audits, gevaarlijke stoffen, water, energie, circulair bouwen, afval, inkoop en monitoren van milieuprestaties en milieukosten. Het Facilitair Bedrijf is belast met de uitvoering en de naleving van het Milieubeleidsplan (MBP). Onze milieuzorg richt zich primair op processen rondom afvalstromen en energie. Een voorbeeld is de afvalscheiding en recycling via Suez. Energie die vrijkomt bij afvalverbranding wordt hergebruikt.
Ook bij het inkoopbeleid richt Treant zich niet alleen op de prijs, maar tevens op de effecten van de inkoop op milieu en sociale aspecten. Voorbeelden daarvan zijn de inkoop van voeding via DistriVers, omdat daarbij regionale toeleveranciers worden ingezet, kartonnen koffiebekers met het logo van drie keer hergebruik, aanschaf energiezuinige vaatwassers, aanschaf Cafitesse van Jakobs Douwe Egberts met aandacht voor efficiënt gebruik van ingrediënten en de inzet van elektrische / hybride leaseauto’s.