5 Financieel beleid

Het strategisch beleid van Treant Zorggroep is de basis voor het te voeren financieel beleid. Ieder jaar wordt een kaderbrief gemaakt waarin het kader voor het komende jaar nader wordt geduid.

In 2020 wordt de basis gevormd door het kader van Zorg voor de Regio (ZvdR), waarvoor een meerjaren prognose model (MPM) is uitgewerkt. Hierin is rekening gehouden met omvorming van de SEH naar Basisspoedpost (BSP) op de ziekenhuislocaties Stadskanaal en Hoogeveen en de als gevolg daarvan verwachte daling van de hoeveelheid te leveren acute en niet-acute zorg (cure). Met alle zorgverzekeraars (cure) werd een transitieovereenkomst afgesproken, waarin ook afspraken zijn vastgelegd over de wijze van afrekening en verantwoording. Transitie en reguliere productieafspraken zijn gekoppeld: compensatie voor de transitie wordt lager als het adherentieverlies meevalt. In 2022 vindt definitieve afrekening plaats. Door de sector care werden afspraken met het zorgkantoor gemaakt, inclusief afspraken over de inzet van kwaliteitsgelden.

Overeenkomstig de verwachte lagere omzet cure en conform de afspraken die zijn gemaakt met de zorgverzekeraars werden de begrote exploitatiekosten gereduceerd: hiermee wordt de noodzakelijke verhoging van efficiency en rendement gerealiseerd. Om deze kostenreductie te realiseren werd bij de sectoren cure en de ondersteunende diensten een omvangrijk ombuigingsprogramma uitgevoerd. Via maandrapportages, resultaat- en tertaalgesprekken en de diverse raden werd de voortgang van te realiseren doelen bewaakt en waar nodig bijgestuurd.

Omdat de onzekerheid van het mogelijke verloop van de patiënten groot was, werd gewerkt met het principe “trap op – trap af”, waarbij formatie meebeweegt met het gevraagde zorgvolume. Goed capaciteitsmanagement is zo belangrijk geworden dat er een nieuwe afdeling voor wordt ingericht: de afdeling Capaciteit en Zorglogistiek. Ook werd het Treant Control Center (TCC) ingericht van waaruit de klinische planning werd geconcentreerd en verder werd aangescherpt. Het TCC voorziet daarmee in een grote behoefte aan realtime inzicht in klinische bedbezetting en prospectieve sturing. Capaciteitsmanagement wordt de komende jaren verder uitgebouwd. Tevens was de voortgang van het ombuigingsprogramma onderwerp van gesprek in de stuurgroep Transitie, een stuurgroep bestaande uit Treant zorggroep, het MSCT en de drie grootste zorgverzekeraars.

De goede en open relatie met o.a. zorgverzekeraars en belastingdienst werd in 2020 voortgezet. In dit kader werd de vaststelling van het self assessment 2019 cure met zorgverzekeraars afgestemd en vastgesteld. Gezien de beperkte financiële impact hiervan is de conclusie, dat Treant Zorggroep haar registratie- en declaratieproces adequaat heeft ingericht; dit geeft een goed vertrekpunt voor het in 2021 kunnen behalen van het certificaat horizontaal toezicht.

Over relevante fiscale onderwerpen werd in 2020 met de belastingdienst afgestemd en daar waar relevant werden afspraken gemaakt. Voor zover hieraan financiële uitkomsten zijn verbonden, zijn die in de geconsolideerde cijfers verwerkt.

Treant Zorggroep heeft het jaar 2020 afgesloten met een geconsolideerd positief resultaat van € 9,8 miljoen. In de onderstaande tabel is de opbouw van het geconsolideerde resultaat per entiteit opgenomen.

Ten opzichte van vorig jaar betekent dit een verbetering met € 8,2 miljoen. Duidelijk is dat deze uitkomst in 2020 sterk is beïnvloed door twee grote gebeurtenissen:

• De formele start van de transitie van de ziekenhuislocaties per 1 januari 2020 inclusief de hierover gemaakte transitieafspraken;
• De gevolgen van Covid-19 en de regeling Continuïteitsbijdrage voor Cure en Care.

Beide gebeurtenissen beïnvloeden de netto voor zorg beschikbare capaciteit. Met de transitie van de ziekenhuislocaties Refaja en Bethesda naar weekziekenhuis en de ombouw van de SEH's op deze locaties naar Basisspoedpost, was berekend dat Treant adherentieverlies zou lijden en had de organisatie met een reorganisatie de formatie daarop aangepast. De onzekerheid ten aanzien van het mogelijke verloop van patiënten was echter groot.  In 2020 is zichtbaar dat het adherentieverlies veel lager is, waardoor de beschikbare formatie te krap is om de zorgvraag van patiënten en cliënten volledig in te kunnen vullen. In dit kader speelt ook het hoge verzuim ten gevolge van Covid-19 een rol.

Dit arbeidsmarktvraagstuk zorgt voor het in moeten huren van duur(der) extern personeel, wat de toch al (te) smalle marges nog meer onder druk zet. Het managen van het beschikbaar hebben van voldoende gekwalificeerd personeel én het reduceren van verzuim zijn specifieke aandachtpunten voor de komende jaren.

Daarnaast beïnvloedt het openhouden van twee Basisspoedposten het resultaat op een negatieve wijze.

In het Meerjaren Prognosemodel wordt rekening gehouden met een aanzienlijke reductie van de omzet cure terwijl care uitgaat van een gestage stijging van omzet. Gelet op de sterke vergrijzing in het werkgebied van Treant Zorggroep, is dit laatste volstrekt logisch.

De gerealiseerde zorgomzet cure 2020 toont ten opzichte van het jaar 2019 een daling met - € 17,6 miljoen (-5,4%).
Echter, doordat na de transitie veel meer patiënten naar de ziekenlocaties van Treant bleven komen, is de hoogte van de omzetdaling cure aanzienlijk lager dan vooraf bedacht. Met het vertrouwen dat de patiënt hiermee uitspreekt geeft dit een belangrijk fundament voor de toekomst van Treant Zorggroep.

Daar waar de zorgomzet cure daalde, steeg de zorgomzet care met € 10 miljoen (8%). Dat deze omzetstijging daartoe beperkt bleef, heeft te maken met het als gevolg van Covid-19 en de personele krapte slechts beperkt in kunnen vullen van het uitgewerkte kwaliteitsplan. De omzet die werd verkregen uit de kwaliteitsimpuls bleef daardoor achter op de begrote en ingecalculeerde omzet. Wel was opnieuw een duidelijke verzwaring van de ZZP-mix zichtbaar. 

Geconsolideerd steeg de totale omzet met € 16 miljoen (3,3%) tot een bedrag van plm. € 500 miljoen.

Zowel productie care als cure werden sterk beïnvloed door Covid-19. Onderstaande kerncijfers geven een overzicht van over 2020 geleverde productie.

Als gevolg van Covid-19 werd minder zorg geleverd dan gevraagd; dit vertaalt zich normaliter in een lagere omzet, de reguliere exploitatiekosten liepen daarentegen onverminderd door. Gezien de uitzonderlijke situatie maakten koepelorganisaties via de continuïteitsbijdrage, de zgn. CB regeling, afspraken over de dekking hiervan. Voor de sector care wordt de CB regeling vastgesteld o.b.v. omzetderving en hogere kosten; afspraken hierover worden gemaakt met het zorgkantoor. Voor de sector cure verloopt de vaststelling van de CB regeling via een Trusted Third Party (TTP). Met de TTP werd per zorgverzekeraar een aanneemsom afgesproken. De omzet- en kostencompensatie die is verkregen via de CB regeling,  is verwerkt in de geconsolideerde omzet Treant Zorggroep.

In lijn met voorgaande jaren heeft Treant Zorggroep gedurende 2020 controles uitgevoerd ten aanzien van correct declareren. Zij laat zich hierin leiden door actuele wet- en regelgeving hierover en de landelijke handreikingen. Ook werd in 2020 in een vroegtijdig stadium het self assessment cure afgerond, werden de uitkomsten met de zorgverzekeraars besproken en vervolgens door de zorgverzekeraars goedgekeurd en vastgesteld. De uitkomst hiervan is verwerkt in de jaarrekening 2020.

Ten opzichte van het boekjaar 2019 stegen de totale variabele exploitatiekosten licht met € 9,4 miljoen (2,1%). De mutatie in personele kosten inclusief honorariumkosten maakt hiervan 1,4% uit, terwijl de materiële exploitatiekosten stegen met 3,6%. Ondanks een aanzienlijke stijging van de CAO-lonen en de verwerking van de zorgbonus, bleef de stijging van de exploitatiekosten beperkt. Belangrijkste oorzaak hiervoor is de uitvoering van het programma Zorg voor de Regio en de daaruit voortkomende geleidelijke vermindering van formatie cure.

Ten opzichte van 2019 daalde de totale formatie met ruim 100 fte. Desondanks stegen in 2020 de personele kosten met € 8,4 miljoen (3,3%). Oorzaken van deze stijging zijn de stevige indexatie van de CAO-lonen (inclusief eenmalige uitkering), verwerking van de zorgbonus en de met de herinrichting cure en ondersteunende diensten samenhangende nog tijdelijk doorlopende salariskosten. Ook de kosten van de Basisspoedposten dragen hieraan bij.

Ondanks de inzet om Treant Zorggroep als aantrekkelijk werkgever te positioneren, is het ook in 2020 noodzakelijk geweest om gebruik te maken van personeel niet in loondienst, voornamelijk ten behoeve van de acute functies. Daardoor bleven, net als in 2019, in 2020 de kosten hiervoor onverminderd hoog.

De overige bedrijfskosten stegen met € 4,8 miljoen (3,6%), voornamelijk veroorzaakt door de stijging van kosten van dure geneesmiddelen. 

Het uitvoeren van de plannen van Zorg voor de Regio betekent, naast formatieve mutaties, ook het realiseren van bouwkundige aanpassingen. In het LTHP cure zijn de aanpassingen die daarvoor gerealiseerd moeten worden opgenomen. Vooruitlopend hierop werd op 1 januari 2020 de Acute Opname Afdeling (AOA) in Emmen in gebruik genomen. Hierdoor werd een verschuiving van patiëntenstromen tussen de locaties cure Emmen, Stadskanaal en Hoogeveen mogelijk. Ook werd medio 2020 met de ingebruikname van het nieuwe HC-centrum een impuls gegeven aan het nog verder verbeteren van veilige patiëntgerichte zorg. Daarnaast werden er plannen ontwikkeld voor het op cure-locatie Emmen grootschalig renoveren en vernieuwen van de intensive care, het OK-complex (inclusief hybride OK), de eerste harthulp/CCU en de technische infrastructuur.

Tevens werd in 2020 een eerste uitwerking gemaakt van het LTHP care met een scope tot en met 2029. Daarbij is er speciale aandacht voor het op korte termijn realiseren van de herhuisvesting van de care-locatie Olden Kinholt. Opties hiervoor worden met voorrang verkend.

In 2021 wordt voor zowel het LTHP care als cure de verdere uitwerking en realisatie opgepakt.

Naast grootschalige investeringen in huisvesting werd, net als in voorgaande jaren, een regulier investeringsprogramma uitgevoerd (o.a. (medische) inventaris en ICT).

Met de realisatie van de LTHP’s en het reguliere investeringsprogramma is veel geld gemoeid. De hoogte hiervan heeft een dusdanige omvang, dat bekostiging uit eigen middelen geen optie is (reeds gedurende vele jaren werden investeringen uit de eigen middelen betaald). Daartoe werd in 2020 met de huisbankier een overeenkomst afgesloten voor het tot en met 2022 aan kunnen trekken van € 50 miljoen nieuw vreemd vermogen. Hiermee wordt de randvoorwaarde voor uit kunnen voeren van het ambitieuze investeringsprogramma ingevuld. Ultimo 2020 vond de eerste trekking ad. € 17,5 miljoen plaats

Gezien de toenemende risico’s streeft Treant Zorggroep naar een behoud van kengetallen over de gehele breedte. Daar waar een kengetal een uitkomst heeft lager dan de norm, wordt voor de komende jaren de norm nagestreefd. En als we beter presteren dan de norm, dan wordt getracht dit vast te houden. Ultimo 2020 zijn de onderstaande uitkomsten/ratio’s berekend.

De uitkomsten van de bovenstaande ratio’s zijn ten opzichte van de (eigen) norm in het algemeen gunstig en voldoen aan de met financiers afgesproken convenanten. Dit betekent echter niet dat Treant Zorggroep op de handen kan blijven zitten. Druk op marges, de situatie van niet renderende Basisspoedposten, voldoende en flexibele inzet van medewerkers, optimale benutting van aanwezige capaciteit, etc., vragen om permanente aandacht en sturing.